Καθοδήγηση

Απρίλιος 2, 2008

alkaios.jpgΕχω την αίσθηση τον τελευταίο καιρό ότι σε θέατρα, στη διανόηση του τραγουδιού, σε διάφορους καλλιτεχνικούς χώρους, υποχωρεί η μελαγχολία και μια νέα αγωνιστικότητα σκάει μύτη. Να το πω αλλιώς: συνθήματα παλιά ξανακούγονται επίκαιρα, όχι ακόμα για «μέλλοντα επινίκια», μα και χωρίς την αίσθηση ότι μιλάνε «πίσω από δεκανίκια».
Αναφέρομαι σκόπιμα σε έναν στίχο του Αλκη Αλκαίου από το «Εμπάργκο», τον προφητικό δίσκο του 1982, που είναι τώρα ξανά η ώρα του να ακουστεί μαζί με τις καινούργιες σοδειές. (Γιατί δεν μπορεί κανείς να έχει άποψη για το έντεχνο, σκεπτόμενο τραγούδι αν δεν ακούσει ξανά τον Μητσιά να τραγουδά «Εδώ είναι Αττική φαιό νταμάρι» ή τον ίδιο το συνθέτη Θάνο Μικρούτσικο στο Κακόηθες Μελάνωμα.)

Λέγεται ότι ακόμα και το πιο σοβαρό κέντρο μελετών της πραγματικότητας δεν θα μπορούσε να κατανοήσει μια συγκυρία χωρίς τη βοήθεια και το ευεργετικό χέρι της ποίησης.
Ο Θάνος Μικρούτσικος έχει χρησιμοποιήσει τον όρο «τραγούδι συγκυρίας» αναφερόμενος στους στίχους που έχει γράψει ο Άλκης Αλκαίος σε τουλάχιστον τρεις περιπτώσεις: Ερωτικό, Ρόζα, Πάντα γελαστοί. Τραγούδια σταθμοί στο ελληνικό γίγνεσθαι, λατρεμένα από ένα ετερόκλητο κοινό, «σουξέ» με άποψη, λαϊκά και τόσο βαθιά σκεπτόμενα, που αποκαλύπτουν σε τρεις στροφές μια ολόκληρη κοινωνική κατάσταση μαζί με την περιπέτεια του οράματος.

Ο στίχος του Αλκαίου δεν κρύβεται, δεν παραδίδεται, δεν πεθαίνει. Σου δίνει κλειδιά να τον ανοίξεις και πίσω από κάθε πόρτα υπάρχει μία άλλη. Κι εκεί μέσα ισορροπούν με άψογο τρόπο το πολιτικό και το ερωτικό στοιχείο, που είναι αξεδιάλυτα μέσα σε κάθε τραγούδι.
Είναι μια γραφή ενταγμένη όσο και ιδιαίτερη. Όταν ο κόσμος της Αριστεράς νοσεί, ο στίχος είναι «Στα τρελά τους όνειρα δοσμένοι, πάντα γελαστοί και γελασμένοι». Όταν το όραμα ταξιδεύει σε θάλασσες άδειες κι άγριες «Πάμε στον κόσμο υπέροχα μονάχοι». Όταν κάτι καινούριο φαίνεται στον ορίζοντα, στα τέλη της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα, ο στίχος λέει «Φυσάει ταξίδια από παντού».

Προφητικός και πάλι, όπως με το Εμπάργκο, που προέβλεπε την αιχμαλωσία μιας γενιάς; Θα δείξει. Κάτι μου λέει όμως ότι πρέπει να τον διαβάσουμε σαν εισήγηση στο πολιτικό γραφείο του μέλλοντος. Καταργώντας τις παλιές σκουριασμένες κεραίες των άσχετων με την τέχνη καθοδηγητών.

Advertisements

4 Σχόλια to “Καθοδήγηση”


  1. Μάνο, η τέχνη δεν ανήκει στη σφαίρα της φαντασίας, όπως πιστεύουν πολλοί. Ανήκει στη σφαίρα της πραγματικότητας. Περιγράφει πράγματα υπαρκτά, συναισθήματα και καταστάσεις, που δεν μπορεί να περιγράψει η «συμβατική» γλώσσα. Διότι, βλέπεις, η πραγματικότητα είναι τόσο σύνθετη, δυναμική και ζωντανή, που είναι αδύνατο να τη συλλάβει το ανθρώπινο πνεύμα ολοκληρωμένα χωρίς την τέχνη. Η φράση «σκέπασε αλμύρα το γυμνό κορμί σου» είναι αναντικατάστατη. Περιέχει μήνυμα που δεν μπορεί να εκφραστεί με άλλον τρόπο παρά μόνο με αυτόν. Και η ανθρώπινη δράση, ειδικά η επαναστατική, δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει ούτε τον εαυτό της ούτε τον σκοπό της, αν δεν δώσει στη συνείδησή της τον απαραίτητο χώρο στην τέχνη.

    ΥΓ. Ο Αλκαίος είναι ο αγαπημένος μου!

  2. manos Says:

    Το διατύπωσες εξαιρετικά.


  3. το κακοήθες μελάνωμα και το ερωτικό είναι αξεπέραστα. Αλλά μιας και μιλάμε για τη σφαίρα της πραγματικότητας να αναφέρω το στίχο του Αλκαίου από ένα τραγούδι του Μάλαμα:
    «άσ’ το παράθυρο ανοιχτό σ’ όλες τις καταιγίδες
    θα δεις στο φως μιας αστραπής όσα ποτέ δεν είδες»
    γιατί το λες πολύ ωραία: «Καταργώντας τις παλιές σκουριασμένες κεραίες».
    καταργώντας τις τετράγωνες λογικές, σαλπάρουμε για την πραγματικότητα με τα χέρια οπλισμένα με στίχους και μουσικές.

  4. manos Says:

    Κοπιάροντας από το υπέροχο κείμενο του ΓΙΜ στο χθεσινό του ποστ, «να φρονείς ότι ναι μεν είναι θεσπέσιο να θέτεις την ποίηση στην υπηρεσία της επανάστασης αλλά είναι και εξαίσιο να θέτεις την επανάσταση στην υπηρεσία της ποίησης»


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: